Temel olarak filtreleme işlemi, fiziksel ve kimyasal olarak ayrıştırma yöntemidir. Kahvede bu olay, kahve parçacıklarını ayırmak ve ‘diterpen’ denilen yağ partiküllerini ayrıştırmaya çalışmaktır. Kahvenize hoş olmayan bir tad veren, aynı zamanda kandaki kolesterol miktarını artırarak sağlığı kötü etkileyebileceği iddia edilen yağlardan arındırmak için filtre kullanıyoruz. Başka bir deyişle telvesiz, berrak ve temiz bir içecek elde etmek için filtre kullanırız. Her demleyicinin kendine has bir filtresi vardır. Elektrikli makineler için geliştirilmiş bir standart boy ölçeği de vardır. Bunlardan en çok kullanılan 1×4 ve 1×2 boyutlarındaki kağıt filtrelerdir.
En yaygın kullanılan filtre tipleri kağıt, paslanmaz çelik, bez ve altından yapılmaktadır.20.yüzyılın başlarında Almanya'daki evinde en iyi kahveyi demlemeye çalışan 35 yaşındaki Melitta, demlediği kahvenin acılığından şikayetçidir. Bu acılığın kahvenin suyla temas etme süresinin uzunluğundan kaynaklandığını düşünür. Bu yüzden demleme olur olmaz kahveyle su birbirinden ayrılması gerektiğini öngörür.Kahveyi süzmek için, o zamanlar fazla taşan mürekkebi vs. kurutmak için kullanılan daire şeklindeki kağıtları kullanmayı akıl eder ve 1908’de geliştirdiği filtrenin patentini alır.
Bugün oldukça geniş bir kullanımı olan Melitta® filtrelerinin hikayesine yakından göz atmanız için bir de kitapçık var.Avrupa’ya kahve Anadolu topraklarından gittiği için, kahveyi uzun yıllar boyunca aynı bizim gibi demlemişler. Melitta’nın öncülüğünde, telvesiz, daha berrak ve aromatik kahve demleyen yeni bir yöntem keşfettiler : süzme (pour-over). Günümüzde bu yöntem, elektrikli ve elektriksiz makinelerde en yaygın olarak kullanılan yöntemdir. İkinci olan espresso yönteminde ise, hem elektrikli hem elektriksiz yöntemlerde kullanılan porta filtre, paslanmaz çelikten yapılmaktadır.Peki doğru filtre nasıl seçilir? Burada seçim demleme ekipmanı ile ilgili olacaktır.
Her demleyicinin kendine özgü bir filtresi vardır ve en az demleyicinin tasarımı kadar kahvenin tadına etki eder. Filtrelerin aşağıdaki faktörlere göre karşılaştırması seçiminizi kolaylaştırabilir: Şekil : Filtre şekli demleme süresini etkiler. Şekil, kahvenin filtreden ayrıldığı yüzeydir. Bu bağlamda iki farklı filtre şekli vardır; sivri uçlu ve geniş yüzeyli. Kalita Wave ve elektrikli makine standardındaki filtreler geniş yüzeylidir. Buna karşın Chemex ve Hario sivri uçlu filtrelere örnektir. Geniş yüzey demleme süresini uzatır.
Kalınlık: Port genişliği olarak da bilinir. Daha kalın filtreler, daha ince çekilmiş kahveyi, dolayısıyla daha karmaşık aromaları demleme konusunda daha iyidirler. Süzme (pour-over) metodunda en kalın Chemex iken en ince filtre Hario V60 filtreleridir.
Renk: Kağıdın doğal rengi kahverengidir. Kimyasal yöntemlerle kağıdı beyazlatmanın iki farklı yöntemi olup ucuz beyaz filtrelerde klor bulunabilir. Her ne kadar kahve dünyasında beyaz filtrelerin daha iyi demleme sağladığı şiddetle savunulsa da, bunun farkını anlamak oldukça zor, muhtemelen imkansızdır. Filtreleme için farklı maddeler kullanmak mümkün. Hepsinden elde edeceğiniz sonuç tamamen farklı olmakla birlikte birbirlerine göre bariz avantaj ve dezavantajları vardır.
Kağıt filtreler tek kullanımlıktır ve tek kullanımlık olduğundan temizliğe ihtiyaç duymaz. Bu açıdan avantajlıdır. Demlemeden önce filtreyi sıcak suyla ıslatmak kahvenin tadını yumuşatır, içimini kolaylaştırır. Ancak bez filtreler yıkanıp tekrar kullanılabilir, kullanım ömürleri demleme sıklığınıza göre değişecek olup, ortalama 2-3 aydır.
Kahve demlemenin yanı sıra, kültürümüzde pet shoplarda akvaryumdan balık yakalamak için de kullanılmaktadır. Bez filtreler demlemeden sonra deterjanla yıkanmalıdır, fakat bekleme, kuruma, açıkta kalma, toz tutma gibi bakteri oluşumu ve kirlilik riskleri vardır. Paslanmaz çelik ve altın filtreleri muhtemelen ömür boyu kullanabilirsiniz. Paslanmaz çelik ve altın filtreler bulaşık makinesinde yıkanabilir, temizlemesi oldukça kolaydır. Bekleme durumunda bakteri oluşumu riski mevcut olsa da, bez filtrelere göre daha azdır.
Kısa vadede kağıt filtreler daha ucuz gözükse de, tek seferlik ödeme gerektiren paslanmaz çelik ve altın filtreler uzun vadede çok daha ucuzdur. Kağıt ve bez filtre kullandıkça doğaya yeni atıklar bırakırken, kalıcı filtrelerin kullanımında bu durum söz konusu değildir.
Fakat burada çoğu kahve filtresinin doğal ve çözünebilir kağıttan yapıldığını, doğru ayrıştırıldığında organik atık olarak oldukça zararsız olduğunu da belirtmek gerek.Kağıt ve bez filtrelerin port sıklığı, kalıcı filtrelere göre oldukça fazladır. Dolayısıyla daha kaliteli bir filtrasyon yaparlar.
